Sagot ni Sir OER kay Ma’am Joann: Sa Gitna ng Pagtuturo, Kahirapan, at Mabigat na Desisyon

Dear Ma’am Joann,

Mapagpalang araw sa iyo!

Una sa lahat, babatiin ko muna ang mga kaguruan sa Sta. Lourdes National High School sa pangunguna ni Sir Rex! Nais kong pasalamatan ka sa tapang mong isulat ang iyong saloobin at ibahagi sa amin. Hindi lahat ng guro ay may lakas loob na kayang sabihin o aminin—even sa sarili—ang bigat na kanilang dinadala habang patuloy na tumatayo sa harap ng klase araw-araw. Ang iyong liham ay hindi lamang simpleng paghingi ng payo; isa itong malinaw na larawan ng realidad ng maraming guro sa bansa: masipag, dedikado, ngunit sinusubok ng buhay pinansyal at responsibilidad bilang magulang.

At sa tanong mong: “Ano po kaya ang dapat kong gawin?”—hindi ito simpleng tanong na may iisang tamang sagot. Dahil ang kalagayan mo ay hindi lang usapin ng trabaho, kundi ng pamilya, dignidad, pangarap, at pananampalataya sa sarili mong bokasyon.

Kaya susubukan kong  sagutin  ka hindi bilang tagapagdikta ng desisyon, kundi bilang kapwa nagmamasid sa bigat ng sitwasyon ng maraming katulad mong guro na hindi lingid sa kaalaman ngayon kung ano ang tunay na katayuan ng ating mga kabaro.

Ma’am Joann, totoo ang iyong obserbasyon—maraming guro sa Pilipinas ang nakararanas ng financial strain. Kahit pa may stable na trabaho, hindi nito awtomatikong natutugunan ang lahat ng gastusin ng pamilya, lalo na kung may anak na nagko-college, tumataas ang presyo ng bilihin, particularly gasul, bigas atbp. at higit sa lahat mga loan obligations mula sa GSIS, Pag-ibig o maging sa mga Private Lending Institutions (PLI) na kung saan sobra-sobrang interest ang pinapataw lalo na kung may delayed remittances o kahit na isang buwan lang ang hindi mabayaran.  

Hindi ito reklamo laban sa propesyon ng pagtuturo. Sa katunayan, ang pagiging guro ay isa sa pinaka-marangal na trabaho sa lipunan. Ngunit gaya ng anumang propesyon, mayroon itong limitasyon kapag ang gastusin ay lumalampas na sa kinikita. Diyan pumapasok ang balanse ng pagtago ng pera at pag gastos nito. Dahil nga sa mga hindi inaasahang gastos kung kaya nangyayari ang imbalance nito.

Mahalagang aminin ito nang hindi nakakaramdam ng hiya. Dahil ang katotohanan ay hindi kahinaan—ito ay unang hakbang sa paghanap ng solusyon.

Ang mas tumatagos sa iyong liham at tumatak sa isipan ko  ay hindi lamang ang usapin ng sahod o kita, kundi ang iyong pagiging ina.

Mas masakit isipin ang gastusin kapag ang pinag-uusapan ay kinabukasan ng anak alam naman natin lahat yan. Ang enrollment sa kolehiyo, araw-araw na allowance, at pangangailangan sa pag-aaral ay hindi simpleng numero—ito ay kinabukasan na kailangang buuin.

Kaya natural lamang na dumating sa punto ng pag-iisip: “Kailangan ko bang mangibang-bansa?”Ito ang tanong tuwing tayo ay nagigipit at naiisip ang pangangalangang hindi natin matugunan.

Hindi ka nag-iisa sa ganitong pag-iisip. Maraming guro at propesyonal ang dumaan sa parehong tanong, lalo na kapag pakiramdam nila ay wala nang sapat na espasyo para huminga sa dami ng gastusin na madalas ay nagdudulot ng depression at mental health problem. 

Ngunit bago tumalon sa anumang desisyon, mahalagang himayin muna ang iyong mga opsyon nang may malinaw na pananaw sa buhay.

Totoo, maraming Pilipino ang umaalis ng bansa at nakakaranas ng mas mataas na kita. Ngunit kalakip nito ang kapalit na hindi agad nakikita sa pera—ang distansya sa pamilya, emotional strain, adjustment sa bagong kultura, at panibagong uri ng trabaho na hindi laging tugma sa dating propesyon o kahit tugma man ngunit magkaiba ng systema sa edukasyon.

Hindi ko sinasabi ito upang takutin ka o pigilan. Sa halip, nais kong ipaalala na ang pangingibang-bansa ay hindi “automatic solution.” Ito ay isang major life decision na dapat paghandaan hindi lamang sa pinansyal kundi pati sa emosyonal at mental na aspeto. Dapat muna masiguro na buo ang loob at isipan sa iyong desisyon na mangingibang bansa. 

Kung ito man ay papasukan, dapat ito ay planado, hindi bunga ng desperasyon. Kung kaya, ito ay mangangailangan ng mahaba-habang reflection at pagnilay-nilay kung ito ba makakayanin o hindi nang sa ganun ay walang pagsisihan sa hinaharap.

Sa gitna ng iyong pagod, nais kong ipaalala ang isang bagay na madalas nakakalimutan ng mga guro: ang ating kakayahan ay hindi lang nakatali sa classroom.

Bilang guro, ikaw ay sanay sa:

• komunikasyon

• organisasyon

• pagsulat at pagbuo ng lesson materials

• paghawak ng tao at emosyon

• time management

• at problem-solving sa araw-araw

• i-optimize ang iyong finances

• humanap ng dagdag na income na hindi makakaapekto sa iyong teaching duties

• gamitin ang iyong skills sa mga side opportunities

• at humingi ng suporta kung kinakailangan

• may malinaw na plano

• may research sa trabaho at kondisyon

• may backup para sa pamilya

• at hindi lamang dahil sa kasalukuyang bigat ng sitwasyon

• Hindi ka napipilitang pumili lamang sa pagitan ng pagtuturo at pag-alis. May gitnang daan—isang unti-unting pagbuo ng mas sustainable na buhay habang patuloy mong minamahal ang iyong propesyon.

• At sa bawat hakbang, huwag mong kalimutan: ang mga gurong tulad mo ang dahilan kung bakit may kinabukasan ang maraming bata. Ngunit ikaw rin ay may karapatang magkaroon ng kinabukasan na hindi puro pag-aalala.

Ang mga kasanayang ito ay hindi limitado sa DepEd system lamang. Maraming guro ang nakahanap ng dagdag na pagkakakitaan gamit ang kanilang propesyon—tulad ng tutorial services, online teaching, content creation, at educational materials development at marami pang iba na align sa iyong kasanayan.

Hindi ito nangangahulugang iiwan mo ang pagtuturo. Sa halip, maaari itong maging paraan upang mabawasan ang pressure sa iyong buwanang gastusin. Sabi nga nila, dapat meron kang, "Passive stream of income".

Isa sa pinakamahalagang bahagi ng iyong sulat ay ang pakiramdam ng pagod at pag-iisa sa laban. Yung feeling natin na tayo lang ang humaharap sa mga pagsubok sa buhay.

Ma’am Joann, mahalagang tandaan: hindi mo kailangang dalhin mag-isa ang lahat ng bigat na ito.

Ang mga sumusunod na maaaring makatulong sa iyong kasalukuyang sitwasyon:

Una, ang maayos na pagsusuri ng budget ng pamilya. Minsan, kahit hindi lumalaki ang kita, nagkakaroon ng “leakage” sa gastos na puwedeng maayos sa tamang planning. Ang magandang halimbawa nga nito ay paglalagay ng prayoritasyon bago bumili ng gamit. Tanuning ang sarili kong talagang improtante ito. 

Pangalawa, ang pagtingin sa available na financial assistance o scholarship programs mula sa mga universities para sa college student. Maraming institusyon ang may support system na hindi alam ng ilang mga magulang; subukang magtanung sa LGU kung may mga scholarship program para sa mga mag-aaral na tutuloy sa college.

Pangatlo, ang pagkakaroon ng open conversation sa pamilya. Hindi kailangang ikaw lang ang sumalo ng lahat. Ang anak na nagko-college, sa tamang edad, ay puwedeng maturuan ng responsibility sa kanilang sariling education journey at ito ay magpapalakas din ng tiwala sa sarili kung paano kumita independently.

Nauunawaan ko rin ang iyong hinaing tungkol sa panawagan ng mas mataas na sahod para sa mga guro. Ang isyung ito ay matagal nang bahagi ng diskurso sa lipunan at patuloy na pinag-aaralan sa mas malawak na antas ng pamahalaan at sektor ng edukasyon. Samahan lang natin ng dasal na sana ay aprubahan na nila ito ng sa ganun ay maibsan ang ating mga dinadalang problema lalo na pagdating sa pinansiyal na aspeto. 

Mahalagang manatili tayong may boses sa ganitong usapin—ngunit kasabay nito, mahalaga rin ang pagiging maingat, mahinahon, at organisado sa paglalabas ng hinaing upang ito ay mas maging epektibo at makabuluhan.

Ang pagbabago sa sistema ay hindi madali at hindi rin agad-agad. Ngunit ang presensya ng mga guro tulad mo na patuloy na nagtataas ng awareness ay bahagi ng unti-unting pagbabago. Tandaan, huwag lang mawalan ng pag-asa na darating ang araw marinig ang ating hinaing at aprubahan ang ating hiningi.

Kaya Ano ang Dapat Mong Gawin?

Hindi kita bibigyan ng direktang utos kung aalis ka o mananatili sa ating bansa. Dahil ang desisyon na iyon ay dapat magmula sa iyong buong sitwasyon—hindi lamang sa emosyon ng isang gabi ng pagod.

Ngunit maaari kitang bigyan ng mas malinaw na gabay kung mananatili ka sa pagtuturo sa Pilipinas, subukan mo:

• i-optimize ang iyong finances
• humanap ng dagdag na income na hindi makakaapekto sa iyong teaching duties
• gamitin ang iyong skills sa mga side opportunities
• at humingi ng suporta kung kinakailangan

Kung pag-iisipan mo ang pangingibang-bansa, gawin ito nang:

• may malinaw na plano
• may research sa trabaho at kondisyon
• may backup para sa pamilya
• at hindi lamang dahil sa kasalukuyang bigat ng sitwasyon

Ang mahalaga: huwag kang magdedesisyon habang ikaw ay nasa pinakamabigat na emosyonal na estado. Ayon nga sa aking nabasang aklat, kapag daw tayo ay magdesisyon tuwing tayo ay galit, nainis, o anumang negatibong emosyon, most likely ito ay hindi maganda bagkus ito ay magdudulot lamang ng dagdag problema na maaaring makakasira sa buhay natin.

Ma’am Joann, ang pagiging guro ay hindi lamang propesyon—isa itong calling alam natin yan. Ngunit kahit ang pinaka-mataas na calling ay kailangan ding alagaan ang taong tumugon nito.

Hindi ka nabigo bilang guro dahil napapagod ka. Hindi ka mahina bilang magulang dahil naghahanap ka ng paraan. At hindi ka nag-iisa sa laban na ito. Tandaan mo, halos lahat ng kaguruan ay nakakaranas ng kaparehong problema.

Ang tunay na lakas ay hindi nakikita sa patuloy na pagtitiis lamang, kundi sa kakayahang kilalanin kung kailan dapat humingi ng tulong, magplano muli, at muling buuin ang direksyon ng buhay. Maging positibo lang lagi sa buhay.

Ito ang aking pangwakas ko na payo:

Kung may isang bagay akong nais mong dalhin mula sa sagot na ito, ito ay:

Sa tamang panahon, sa tamang plano, at sa tamang suporta—makakahanap ka ng desisyong hindi mo pagsisisihan at ang pinakamahalaga sa lahat ay huwag kang lumimot na magdasal at hinigiin sa Panginoon ang tamang daan at maayos na kaisipan nang sa ganun ikaw makapagdesisyon ng tama upang magtagumpay sa iyong plano sa buhay. 

Nagmamalasakit,

Sir OER

*Sa mga hindi nakabasa sa sulat mula kay Ma'am Joann, i-click lamang ang link sa ibaba:

Hindi Luho ang Hiling: Boses ng Isang Guro sa Gitna ng Krisis